Turquality nedir, hangi markalar girebilir?

TURQUALITY, Türk markalarının yurt dışında konumlanmasını ve kurumsallaşmasını destekleyen, devletin markalaşma programıdır. Program kendi sitesinde klasik ihracat teşviklerinden farkını şöyle özetler: amaç yalnızca ihracatı artırmak değil, şirketin kendi markasıyla küresel oyuncu olmasına katkı sağlamaktır. Hukuki dayanağı 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar'ın 17. maddesi, uygulama kuralları ise 26 Haziran 2026'da yürürlüğe giren Marka ve TURQUALITY Desteğine İlişkin Genelge'dir.

İki kademe: Marka Destek Programı ve TURQUALITY

Aynı başvuru süreci iki ayrı programa kapı açar:

• Marka Destek Programı: Karar'daki tanımıyla markaları TURQUALITY'ye hazırlayan programdır. Kapsamdaki giderler 4 yıl süreyle %50 oranında desteklenir.
• TURQUALITY Destek Programı: Giderler %50 oranında desteklenir. Hedef pazara yönelik faaliyetler her hedef pazar için 5 yıl, kurumsal altyapı ve istihdam giderleri ilk 5 yıllık dönem için desteklenir.

Marka programındaki bir şirket sonradan TURQUALITY'ye alınırsa, marka programında geçirdiği süre TURQUALITY sürelerinden düşülür (Karar m. 17/5). Başvurunun sonucunu, bağımsız danışmanlık firmasının hazırladığı ön inceleme raporunu değerlendiren Bakanlık bildirir; marka programındaki bir şirket de TURQUALITY'ye geçmek için bedelini ödeyerek yeniden ön inceleme isteyebilir.

Kimler başvurabilir?

Genelge'nin 14. maddesine göre başvuran şirketin şu şartları taşıması gerekir:

• Son üç takvim yılında ihracat yapmış olması ve son 3 yıllık ortalama ihracatının en az 3.000.000 ABD doları olması (organik bağı olan şirketlerin ihracatı dahil).
• Markanın başvuru tarihinden en az 1 yıl önce alınmış yurt içi tescilinin ve Madrid Protokolü'ne taraf ülkelerden en az birinde en az 1 yıl önce alınmış yurt dışı tescilinin bulunması.
• Yurt içi tescil başvurusunun yurt dışı başvurusundan önce ya da aynı gün yapılmış olması.
• Tescillerin başvuran şirket, organik bağlı bir şirket, aynı holding bünyesindeki bir yurt içi şirket ya da holding şirketi adına kayıtlı olması.
• Markada Türk malı imajına zarar verecek ifade, sembol ya da ülke, şehir, bölge adı kullanılmaması.

Son 1 yılda en az 10.000.000 ABD doları ihracat yapmış şirketlerde ihracat ortalaması ve 1 yıllık tescil süresi şartı aranmaz; yine de yurt içi tescil ile Madrid ülkelerinden birinde yurt dışı tescil bulunmalıdır. Gümrük tarife cetvelinin 87. faslında bağlantılı, otonom, paylaşımlı ve elektrikli akıllı cihaz üretenler için de ihracat ortalaması şartı uygulanmaz.

Şartlar arasında en çok zaman alanı yurt dışı marka tescilidir: tescilin başvurudan en az 1 yıl önce alınmış olması gerekir. Markanız yurt dışında henüz tescilli değilse, 5973 sayılı Karar'ın 4. maddesindeki yurt dışı marka tescil desteğiyle (%50 oranında, 2026 için yıllık 3.698.274 TL'ye kadar) şimdiden başlayabilirsiniz. Ayrıntılar patent ve marka tescil destekleri rehberinde.

Başvuru adım adım

TURQUALITY'nin başvuru sayfasına göre süreç şöyle işler:

1. Ön değerlendirme: “Firma Ön Değerlendirme Seti” ile şartları karşılayıp karşılamadığınızı kendiniz kontrol edin.
2. DYS kaydı: EK-A, EK-B ve EK-C formlarını KEP ile ya da elden üyesi olduğunuz ihracatçı birliğine iletip Destek Yönetim Sistemi kullanıcı bilgilerinizi alın. Başvurular 1 Mart 2024'ten beri DYS üzerinden yapılıyor.
3. Başvuru: DYS'de “Turquality Marka Onay” altından kapsama alınma başvurusunu açın, Genelge Ek-4'teki belgeleri yükleyin.
4. Ön inceleme: Başvurusu uygun bulunan şirkete Bakanlık, son 1 yılda o şirkete hizmet vermemiş yetkili bir yönetim danışmanlığı firması atar. Ön inceleme bedeli bildirimden sonra 1 ay içinde ödenir; Genelge'de 300.000 TL yazan bu bedel yıllık güncellenir ve 2026 limit tablosunda 529.207 TL'dir. Bedel süresinde ödenmezse başvuru olumsuz sayılır ve 6 ay yeni başvuru yapılamaz.
5. Karar: Danışmanlık firması raporunu çalışma başladıktan sonra 1 ay içinde Bakanlığa iletir. Olumsuz sonuç alan şirket, bedeli yeniden ödeyerek en erken 6 ay sonra tekrar başvurabilir.

1. Ön değerlendirme: Firma Ön Değerlendirme Seti ile kendi kontrolünüz
2. DYS kaydı: EK-A, EK-B, EK-C ihracatçı birliğine
3. Kapsama alınma başvurusu: Turquality Marka Onay, Ek-4 belgeleri
4. Ön inceleme: Atanan danışmanlık firması; 2026 bedeli 529.207 TL
5. Karar: Olumsuzsa en erken 6 ay sonra yeniden

Kapsama girdikten sonra

• Gelişim yol haritası: Destek ödemeleri, markanın gelişim yol haritası Bakanlıkça onaylandıktan sonra başlar. İlk yol haritası kapsama alınma bildiriminden itibaren en geç 6 ay içinde sunulmalıdır; ön incelemeyi yapan firma yol haritasını hazırlayamaz (Genelge m. 20).
• Hedef pazar: Her yeni ülke için hedef pazar başvuru formuyla onay almanız gerekir. 5 yıllık süre o pazarda desteklenen ilk ödeme belgesi tarihinden başlar (m. 18).
• Marka sayısı: Bir holding veya şirketler topluluğunun aynı anda en fazla 6 markası kapsamda olabilir (m. 19).
• Diğer desteklerle ilişki: Kapsamdaki şirketler, destek süresince pazara giriş belgesi, pazar araştırması, fuar, birim kira ve tanıtım gibi Karar'daki bazı genel desteklerden ayrıca yararlanamaz (Karar m. 17/6). Genel destekleri ihracat destekleri rehberimizde bulabilirsiniz.

Destek kalemleri ve 2026 üst limitleri

Genelge'de tanıtım, yurt dışı fuar, danışmanlık, birim kira ve depolama, franchise, istihdam, yurt dışı patent ve marka tescili, pazara giriş belgesi ve klinik test giderleri ayrı ayrı düzenlenmiştir. İstihdam desteği aynı anda en fazla 10 tasarımcı, mühendis ve destek uzmanı için verilir. Bakanlığın 2026 tablosundaki tutarlar şöyledir:

Kalem	2026 üst limiti
Marka Destek Programı yıllık toplam destek	246.634.310 TL
TURQUALITY Destek Programı yıllık toplam destek	493.271.347 TL
Gelişim yol haritası (bir defaya mahsus)	11.836.111 TL
Danışmanlık ile tasarım ve ürün geliştirme istihdamı	49.325.771 TL
Ön inceleme çalışması bedeli	529.207 TL

• TURQUALITY Destek Programı: 493,3 milyon TL
• Marka Destek Programı: 246,6 milyon TL

Üst limitler her yıl başında (TÜFE + Yİ-ÜFE)/2 oranında güncellenir; başvuruyu planladığınız yılın tablosunu kontrol edin.

Harcama başvurusunda süreler

Harcama belgeleri ödeme belgesi tarihinden itibaren en geç 6 ay içinde, fuar harcamaları ise fuarın bitiminden itibaren en geç 3 ay içinde incelemeci kuruluşa (üyesi olduğunuz İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği) sunulmalıdır. İstenen eksikler 3 ay içinde tamamlanmazsa ilgili harcama desteklenmez (Genelge m. 22). Tüm ödemeler bankacılık sistemiyle yapılmalı, harcama belgeleri destek kapsamındaki şirket ya da harcama yetkisi verilen şirket adına düzenlenmelidir. Süre ve belge hatalarının en sık görülenlerini destek başvurusunda sık yapılan hatalar rehberinde bulabilirsiniz.

Markalaşma öncesindeki programları görmek için Ticaret Bakanlığı destekleri sayfasına, size uygun seçenekleri daraltmak için destek sihirbazına göz atabilirsiniz.