Patent ve marka tescili için hangi destekler var?

Patent, faydalı model, tasarım ve marka başvurularının masraflarını azaltmanın üç resmî yolu var: TÜBİTAK'ın 1602 Patent Destek Programı, Ticaret Bakanlığı'nın ihracat destekleri kapsamındaki yurt dışı marka tescil desteği ve KOSGEB programlarındaki sınai mülkiyet hakları gider kalemleri. Başvuruların kendisi ise Türk Patent ve Marka Kurumu'nda (TÜRKPATENT) yapılır. Aşağıdaki bilgiler 26 Eylül 2026 itibarıyla kurumların resmî sayfalarına ve mevzuata dayanır.

TÜBİTAK 1602 Patent Destek Programı

1602'nin amacı Türkiye kaynaklı ulusal ve uluslararası patent başvurularını artırmaktır. Türkiye'de yerleşik gerçek kişiler ve şirketler ile üniversiteler ve kamu kurumları yararlanabilir; yurt dışında yerleşik işletmeler, vakıflar, dernekler ve bunların iktisadi işletmeleri kapsam dışıdır. Program ağırlıklı olarak uluslararası patent başvurularını destekler; ulusal patent tescil ödülleri yalnızca 1 Ocak 2019'dan önce tescil edilen patentler için geçerlidir.

TÜBİTAK'ın bilgi notuna göre güncel destek kalemleri şöyle:

Destek	Başvuru yeri	Tutar
Uluslararası patent başvuru desteği (PCT)	TÜRKPATENT	WIPO'nun ilan ettiği başvuru ve araştırma ücreti; araştırma otoritesi olarak TÜRKPATENT seçilirse ücretin tamamı, seçilmezse %50'si
Uluslararası inceleme raporu desteği	TÜBİTAK	USPTO, EPO, CNIPA ve KIPO için 40.000 TL, JPO için 80.000 TL; TÜRKPATENT ön inceleme raporu için WIPO'nun ilan ettiği ücret
Uluslararası patent tescil ödülü	TÜBİTAK	EPO, JPO, USPTO, KIPO veya CNIPA'nın tescil ettiği her patent için 55.000 TL

Bir patent için alınabilecek inceleme raporu desteklerinin toplamı 240.000 TL'yi geçemez. PCT başvuru desteği, başvuruyla birlikte TÜRKPATENT'e sunulan PD-200 formu ile istenir ve hesaplanan tutar başvuru sahibi adına TÜBİTAK tarafından TÜRKPATENT'e ödenir. İnceleme raporu desteği ve tescil ödülü ise TÜBİTAK'ın PRODİS sistemi üzerinden talep edilir; kabul edilen tutarlar başvuru sahibinin banka hesabına yatırılır. Tutarlar brüttür ve yasal kesintilerden sonra ödenir; güncel tabloyu program sayfasından kontrol edin.

Ticaret Bakanlığı yurt dışı marka tescil desteği

İhracat yapan ya da yapmaya hazırlanan şirketler için en doğrudan destek, 17 Ağustos 2022 tarihli ve 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar'ın 4. maddesindeki yurt dışı marka tescil desteğidir. Karara göre yurt içinde tescilli markanın yurt dışında tescili ve korunmasına ilişkin giderler %50 oranında desteklenir ve şirketler bu destekten en fazla 4 yıl yararlanabilir. Yıllık üst limit her yıl güncellenir; Bakanlığın ilan ettiği 2026 limiti 3.698.274 TL'dir.

30 Haziran 2025 tarihli uygulama genelgesine göre:

• Kapsam: Marka veya patent bürosu hizmet ve danışmanlık giderleri, markanın o ülkede başkası adına tescilli olup olmadığına dair araştırma ve avukatlık giderleri, tescilli markanın korunmasına ilişkin avukatlık giderleri. Yenileme giderleri kapsam dışıdır.
• Şart: İlk tescil yurt içinde yapılmış olmalı; yurt içi tescil ve yurt dışı başvuru aynı şirket adına olmalı. Yurt dışında başvuru yapılmış olması desteğe yeterlidir.
• Ek oran: Bakanlığın hedef ülkeler listesindeki ülkelerde destek oranına 20 puan, hedef ülkelerde hedef sektörler için 5 puan eklenir.
• Süre ve kanal: Ödeme belgesi tarihinden itibaren 6 ay içinde, üyesi olduğunuz ihracatçı birliğine Destek Yönetim Sistemi (DYS) üzerinden başvurursunuz. Eksik belgeler bildirimden itibaren 3 ay içinde tamamlanmalıdır.
• Ödeme: Harcamaların şirket hesabından bankacılık kanalıyla yapılması; faturayı düzenleyenle şirketin ilişkili kişi olmaması gerekir.

Tasarım odaklı şirketler için aynı Karar kapsamındaki Tasarımcı Şirket ve Tasarım Ofisi Desteği de patent, faydalı model, endüstriyel tasarım tescili ile yurt dışı marka tescil, yenileme ve koruma giderlerini ayrı bir kalem olarak destekler; Bakanlığın 2026 tablosuna göre bu kalemin yıllık üst limiti tasarımcı şirketler için 1.231.847 TL, tasarım ofisleri için 1.478.491 TL'dir.

KOSGEB'de sınai mülkiyet giderleri

KOSGEB'de sınai mülkiyet için ayrı bir program yerine, proje bazlı programlardaki “hizmet alımı” kalemi kullanılır. Girişimci Destek Programı Yönergesi'ne (30 Nisan 2026, Rev. 12) göre İş Geliştirme Desteği kapsamında şu giderler desteklenebilir:

• Patent, faydalı model, tasarım tescil ve entegre devre topografyası belgesi için TÜRKPATENT'e yapılan ödemeler ile patent ve marka vekili giderleri,
• Aynı belgeler ve yurt dışı marka tescil belgesi için TÜRKPATENT muadili yurt dışı kurumlara yapılan ödemeler ile vekil giderleri.

Başvurunun proje süresi içinde yapılmış olması gerekir; ödeme talebi, başvurunun yayımlanmasından sonra veya tescil aşamasında yapılabilir. Kapasite Geliştirme Destek Programı'nda da sınai mülkiyet hakları hizmet alımı giderleri arasında sayılır, ancak bu programda destek kullanılan finansmanın faiz/kâr payına verilir. KOSGEB'in diğer programları için /kurum/kosgeb sayfasına bakabilirsiniz.

TÜRKPATENT'te başvuru adımları

Başvurular TÜRKPATENT'in elektronik başvuru sistemi EPATS üzerinden, e-Devlet şifresiyle giriş yapılarak çevrim içi yapılır. Koruma türüne göre temel süreler 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nda belirlenmiştir:

Hak	Koruma süresi	Öne çıkan kural
Patent	Başvurudan itibaren 20 yıl, uzatılamaz	12 ay içinde araştırma talebi, araştırma raporunun bildiriminden itibaren 3 ay içinde inceleme talebi
Faydalı model	10 yıl, uzatılamaz	Kimyasal, biyolojik, eczacılık ve biyoteknoloji buluşları ile usuller faydalı modelle korunamaz
Tasarım	5 yıl, beşer yıllık yenilemelerle 25 yıla kadar	Yenilik ve ayırt edici nitelik aranır
Marka	10 yıl, onar yıllık dönemlerle yenilenir	Bültende yayımdan itibaren 2 ay itiraz süresi

• Tasarım (yenilemelerle en fazla): 25 yıl
• Patent (uzatılamaz): 20 yıl
• Faydalı model (uzatılamaz): 10 yıl
• Marka (onar yıl yenilenir): 10 yıl + yenileme

Patent başvurusu

1. Başvuruyu yapın: Tarifname, istemler ve gerekiyorsa resimlerle başvurunuzu EPATS'tan gönderin.
2. Araştırma talebi: Başvuruyla birlikte ya da başvuru tarihinden itibaren 12 ay içinde ücretini ödeyerek araştırma talep edin; aksi halde başvuru geri çekilmiş sayılır.
3. Yayın: Başvuru, 18 ay dolunca ya da erken yayım talebinizle bültende yayımlanır.
4. İnceleme: Araştırma raporunun bildiriminden itibaren 3 ay içinde inceleme talep edin; uygun bulunursa patent verilir.
5. Yıllık ücretler: Başvuru tarihinden itibaren ikinci yılın sonundan başlayarak her yıl ödenir.

1. Başvuru: Tarifname, istemler ve resimler EPATS'ta
2. Araştırma talebi: Başvurudan itibaren 12 ay içinde
3. Yayın: 18 ay dolunca ya da erken yayım talebiyle
4. İnceleme talebi: Araştırma raporundan sonra 3 ay içinde
5. Patent ve yıllık ücret: İkinci yılın sonundan itibaren her yıl

Uluslararası koruma istiyorsanız Türkiye'deki ilk başvurudan itibaren 12 ay içinde rüçhan hakkıyla yurt dışına başvurabilirsiniz; TÜBİTAK'ın PCT desteği tam bu aşamada devreye girer.

Marka başvurusu

EPATS'ta marka örneğini yükleyip mal ve hizmet sınıflarını seçerek başvurursunuz. Başvuru bültende yayımlandıktan sonra ilgililer iki ay içinde itiraz edebilir; koruma, başvuru tarihinden itibaren 10 yıldır. Yenileme talebi, sürenin bitiminden önceki altı ay içinde yapılır. Yurt dışı marka desteğinden yararlanmak için ilk tescilin Türkiye'de olması gerektiğini unutmayın.

Hangi desteği ne zaman kullanmalı?

• Buluşunuz varsa: Önce TÜRKPATENT'e başvurun, 12 ay içinde TÜBİTAK 1602 ile PCT başvurusunu değerlendirin.
• İhracata açılıyorsanız: Markanızı Türkiye'de tescil ettirip Ticaret Bakanlığı desteğiyle hedef pazarlarda tescil edin.
• Yeni kurulmuş bir işletmeyseniz: KOSGEB İş Geliştirme projenize sınai mülkiyet giderlerini ekleyin.

TÜBİTAK Ar-Ge projelerinde patent ve marka tescil giderleri desteklenmediği için bu kalemleri ayrıca planlamanız gerekir; ayrıntılar TÜBİTAK 1501 ve 1507 rehberinde. Size uygun diğer programları /sihirbaz aracıyla bulabilir, ihracatçılara yönelik destekleri /kitle/ihracatci sayfasında inceleyebilirsiniz.