Rehber
Destek başvurusunda sık yapılan 6 hata
Vergi ve SGK borcu, mükerrer destek, süre aşımı, eksik ödeme belgesi ve bildirilmeyen proje değişikliği: KOSGEB, TÜBİTAK ve ajans kuralları.
Onaylanmış bir destek bile hakediş aşamasında kaybedilebilir. Aşağıdaki hataların hepsi kurumların kendi mevzuatında açıkça yaptırıma bağlanmış durumdadır; her maddede kuralın hangi belgeden geldiğini belirttik. Örnekler KOSGEB Girişimci Destek Programı Yönergesi (5 Temmuz 2026, 14. revizyon), TÜBİTAK 1501 Uygulama Esasları (29 Aralık 2025 değişiklikleri işlenmiş hâli), Kalkınma Ajansları Proje ve Faaliyet Destekleme Yönetmeliği ve Ticaret Bakanlığı'nın 5973 sayılı Karar ile genelgelerinden alınmıştır.
1. Vergi veya SGK borcunu hesaba katmamak
Borç, kurumların hepsinde sorun yaratır ama sonucu kuruma göre değişir:
| Kurum | Borç varsa ne olur? | Dayanak |
|---|---|---|
| KOSGEB | Mevzuattaki limiti aşan borç önce destek tutarından mahsup edilip ilgili kuruma ödenir, kalanı size yatar | Girişimci Destek Programı Yönergesi m. 35 |
| TÜBİTAK | Kanuni istisnalar dışında vergi ve SGK prim borcu varken transfer ödemesi yapılmaz; ödeme borca mahsup da edilmez | 1501 Uygulama Esasları m. 46 |
| Kalkınma ajansı | Borcu veya kesinleşmiş haczi olan başvuru sahibiyle, gerekli belgeler sunulana kadar sözleşme imzalanmaz | MARKA 2026 başvuru rehberi |
| Ticaret Bakanlığı | Borç re'sen sorgulanır; varsa destek önce vergi dairesi ve SGK'ya dağıtılır | Marka ve TURQUALITY Genelgesi m. 23 |
Ders şu: TÜBİTAK projesinde borç, mahsupla çözülmez; borç kapanana kadar ödeme alamazsınız. Başvurudan önce e-Devlet üzerinden borç durumunuzu kontrol edin, gerekiyorsa yapılandırın.
2. Aynı harcamaya iki kurumdan destek almak
Mükerrer destek en ağır yaptırımlı hatadır; çünkü çoğu mevzuat bunu yanıltıcı beyan olarak görür.
- KOSGEB: Girişimci Destek Programı Yönergesi'nin 39. maddesine göre vergi ve SGK primi gibi yasal yükümlülükler hariç, aynı gider için farklı kurumlardan veya diğer KOSGEB programlarından destek alınamaz.
- Ticaret Bakanlığı: 5973 sayılı Karar'ın 32. maddesi, aynı harcama kalemi için başka bir programdan destek alınmasını yanıltıcı belge sayar. Başvuru değerlendirilmez ve 6 ay başvuru yasağı gelir; ödeme alınmışsa geri alınır ve yasak 1 yıla çıkar.
- Kalkınma ajansları: Yönetmeliğin 7. maddesine göre ajans, hâlihazırda bir kamu kurumundan finansal destek alan projeye eş zamanlı mali destek veremez. MARKA'nın 2026 rehberi de başvuruda ulusal ya da uluslararası fonlardan yararlanılmadığına dair beyan istiyor ve başka kaynaktan finanse edilen kalemleri uygun maliyet saymıyor.
- TÜBİTAK: 1501 Uygulama Esasları'nın 9. maddesi diğer kamu desteklerine kapıyı kapatmaz, ama proje süresince alınan geri ödemesiz kamu destekleri TÜBİTAK'a beyan edilen harcamadan düşülmek zorundadır. Düşülmezse o gider için ödenen tutarın tamamı gecikme faiziyle geri alınır.
Aynı faturayı aynı projenin iki döneminde ya da iki farklı projede sunmak da TÜBİTAK tanımlarında açıkça yanıltıcı bilgi olarak sayılır.
3. Süreyi kaçırmak
Birçok kurum süresi geçen talebi hiç işleme almaz:
- KOSGEB: Ödeme talebi, iş kurma desteğinde destek süresinin bitiminden, iş geliştirme desteğinde tamamlama kararının evrak kaydından itibaren en geç 4 ay içinde yapılmalıdır. Mazeretle 2 ay daha tanınabilir; bu süreler dışındaki talepler işleme alınmaz.
- TÜBİTAK: Dönem raporu ve harcama beyanını içeren AGY300, dönemi izleyen ikinci ayın sonuna kadar sunulur. Geç sunulursa kabul edilen harcamadan kesinti yapılır (m. 28 ve 32).
- Ticaret Bakanlığı: Pazar araştırması desteğinde başvuru, çalışanın Türkiye'ye dönüşünden itibaren 3 ay; TURQUALITY harcamalarında ödeme belgesi tarihinden itibaren 6 ay içinde yapılır. Eksikler bildirimden sonra 3 ay içinde tamamlanmazsa ilgili harcama desteklenmez.
- Kalkınma ajansları: Taahhütname son başvuru tarihinden sonraki 5 iş günü içinde imzalanır; nihai rapor proje bitişinden sonra 30 gün içinde verilir.
Pratik öneri: harcamayı yaptığınız gün, başvuru son tarihini takviminize yazın. Program son tarihlerini başvuru takviminden izleyebilirsiniz.
4. Eksik veya hatalı ödeme belgesi
Faturanın olması yetmez; ödemenin nasıl yapıldığı da belgelenmelidir.
- Nakit ödeme: KOSGEB'de bedellerin banka, PTT veya ödeme kuruluşu aracılığıyla ödenmesi esastır; kredi kartı, çek ve ciro edilemez senet dekont veya ekstreyle belgelenirse kabul edilir. TÜBİTAK 1501'de tutarı ne olursa olsun tüm ödemeler bankadan yapılmalıdır. Ticaret Bakanlığı'nın pazar araştırması genelgesi de bankacılık kanalını şart koşar.
- Üçüncü kişinin ödemesi: KOSGEB'de ödemeyi başkası yaptıysa dekontta kimin borcuna karşılık ödendiği ya da fatura tarihi ve numarası yer almalıdır; yoksa satıcıdan ayrıca yazı istenir.
- Yakınlardan alım: KOSGEB desteğinde işletme sahibinin, ortaklarının ve bunların eşi, anne, baba, kardeş ve çocuklarının ya da onların şirketlerinin sattığı mal ve hizmete destek ödenmez.
- Proje hesabı: Kalkınma ajansı projelerinde sözleşmede belirtilen proje hesabı dışından yapılan ödemeler uygun maliyet sayılmaz.
- Saklama süresi: Kalkınma ajansı belgeleri proje sonrasında en az 5 yıl, Ticaret Bakanlığı'na sunulan belgelerin asılları en az 10 yıl saklanmalıdır.
5. Proje değişikliğini zamanında bildirmemek
Onaylı projede sessizce değişiklik yapmak, harcamanın desteklenmemesine yol açar.
- KOSGEB: İş geliştirme desteğinde en fazla 3 revizyon talep edilebilir; talep en erken proje başlangıcından 1 ay sonra açılır ve revizyon formu proje süresinin bitiminden en geç 2 ay önce onaylanmalıdır. İş kurma desteğinde revizyon hakkı yoktur (m. 28).
- TÜBİTAK: Adres, yetkili, proje yürütücüsü, unvan, vergi veya banka bilgisi değişiklikleri 15 gün içinde bildirilir. Diğer değişiklikler AGY300'ün “Proje Değişiklik Bildirimi” bölümünde sunulur; süre uzatımı bir defaya mahsus, sürenin en fazla %50'si kadar ve 36 ayı aşmayacak şekilde verilir (m. 39).
- Kalkınma ajansları: Değişiklik yalnızca sözleşme süresi içinde, gerekçesi belgelenerek istenebilir; geriye dönük değişiklik yapılamaz ve projenin amacı değiştirilemez. Destek tutarı yönetim kurulu onayıyla en fazla %15 artırılabilir, bu durumda eş finansman da en az aynı oranda artar (Yönetmelik m. 38).
- Ticaret Bakanlığı: TURQUALITY kapsamındaki yurt dışı birim kapanır ya da taşınırsa 1 ay içinde bildirilmelidir; bildirilmezse yapılan ödemeler geri alınır.
6. Başvuruda yanlış beyan
Kalkınma ajansları Yönetmeliği'nin 17. maddesine göre yanıltıcı bilgi veren başvuru sahibinin sözleşmesi hangi aşamada olursa olsun feshedilir, ödenenler cezai şartla geri alınır ve beş yıl hiçbir ajansa başvurulamaz. KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği'nin (RG 13.01.2024, sayı 32428) 9. maddesine göre de mevzuata aykırılık tespit edildiğinde destek süreci durdurulur, uygunsuzluk bitene kadar yeni başvuru alınmaz ve giderilmezse ödenen destek yasal faiziyle geri istenir.
Kuruma özel adımlar için KOSGEB başvuru rehberi, TÜBİTAK sanayi Ar-Ge başvuru rehberi, kalkınma ajansı proje hazırlama rehberi ve ihracat destekleri rehberi işinize yarayacak. Size uygun programları görmek için destek sihirbazını kullanabilirsiniz.
Resmî kaynaklar
- webdosya.kosgeb.gov.tr — /Content/Upload/Dosya/Giri%C5%9Fimcilik/2026/2026.07.13/Giri%C5%9Fimci_Destek_Pr
- tubitak.gov.tr — /tr/destekler/sanayi/ulusal-destek-programlari/1501-tubitak-sanayi-ar-ge-projele
- tubitak.gov.tr — /sites/default/files/2026-02/77_YK_1501_islenmis_hali.pdf
- mevzuat.gov.tr — /mevzuat?MevzuatNo=12584&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
- marka.org.tr — /wp-content/uploads/2026/09/Kirsal-2026-Rehber.pdf
- ticaret.gov.tr — /data/69afdacb269de120c032b73a/5973%20Say%C4%B1l%C4%B1%20Karar.pdf
- ticaret.gov.tr — /data/63403c7213b87692b0e3b9d6/Marka%20ve%20Turquality%20Deste%C4%9Fine%20ili%C5
- ticaret.gov.tr — /data/63403f5e13b87692b0e3b9fe/02.03.2026%20Yurt%20D%C4%B1%C5%9F%C4%B1%20Pazar%2
Sık sorulan sorular
Borcumu yapılandırdıysam destek alabilir miyim?
Genellikle evet. Ticaret Bakanlığı genelgeleri, borcu yeniden yapılandırılmış ve yapılandırma sözleşmesine uyan başvuru sahibine ödeme yapılabileceğini açıkça belirtir. Kalkınma ajansları da sözleşme aşamasında borcun yapılandırıldığını ve düzenli ödendiğini gösteren belgeyi kabul eder. Belgenin güncel olmasına dikkat edin; MARKA rehberi en fazla 15 gün önce alınmış belge istiyor.
Projede görev alan personelim için hem TÜBİTAK desteği hem Ar-Ge teşviki kullanabilir miyim?
Kullanabilirsiniz ama aynı tutarı iki kez beyan edemezsiniz. 1501 Uygulama Esasları'na göre 5746 sayılı Kanun'daki gelir vergisi stopajı teşviki ve sigorta primi desteği gibi teşvikler proje personel maliyetine dahil edilmez, TÜBİTAK'a beyan edilmez ve desteklenmez.
Yanıltıcı belge verdiğim anlaşılırsa ne olur?
Sonuç kuruma göre ağırdır. Kalkınma ajanslarında sözleşme feshedilir, ödenen tutar cezai şartla geri alınır ve beş yıl boyunca hiçbir ajansa başvurulamaz. Ticaret Bakanlığı ihracat desteklerinde ise başvuru değerlendirilmez, ödeme alınmışsa geri alınır ve 6 ay ile 1 yıl arasında başvuru yasağı gelir; tekrarında tüm başvurular süresiz reddedilir.
Destek tutarı KOSGEB'de neden onaylanandan az yattı?
En yaygın iki neden vergi ve SGK borcu mahsubu ile fatura tutarının proforma tutarından düşük çıkmasıdır. Girişimci Destek Programı Yönergesi'ne göre fatura proformadan düşükse, fazla ödenen destek yasal faiziyle geri alınır; borç varsa destek önce ilgili kurumun hesabına aktarılır.
Bu rehberle ilgili destekler
- KOSGEBSon 3 gün
KOSGEB Küresel Rekabetçilik
İhracatını ve Ar-Ge harcamasını büyüten hızlı büyüyen KOBİ'ler, öncelikli ürün üreten yüksek teknolojili orta ölçekli işletmeler ve Turcorn 100…
- Tutar / oran
- İşletme başına kredi alt limiti 30.000.000 TL, üst limiti 75.000.000 TL; 20 destek puanı…
- Son başvuru
- 30 Eylül 2026
- TÜBİTAKSon 5 gün
TÜBİTAK 1711 Yapay Zekâ Ekosistem
Yapay zekâ çözümüne ihtiyaç duyan bir şirket, teknoloji sağlayıcı KOBİ ve üniversite/kamu araştırma merkeziyle konsorsiyum kurarak başvurur;…
- Tutar / oran
- üst limit 10.000.000 TL
- Son başvuru
- 2 Ekim 2026
- TÜBİTAKSon 15 gün
TÜBİTAK 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm
Dünya Bankası destekli Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında firmaların THS 3-9 aralığındaki yeşil dönüşüm Ar-Ge projelerine faizsiz geri…
- Tutar / oran
- Faizsiz geri ödemeli destek; proje sonunda desteğin KOBİ'de %60'ı, büyük ölçekli…
- Son başvuru
- 12 Ekim 2026