Sosyal girişim ve STK projeleri için kamu destekleri

Toplumsal bir sorunu çözmek için çalışan bir dernek, vakıf, kooperatif ya da sosyal amaçlı bir şirket için kamu desteği ararken ilk engel, "sosyal girişim"in Türkiye'de ayrı bir hukuki statü olmamasıdır. Destekler bu nedenle tüzel kişilik türüne göre ayrılır: bir program yalnızca kâr amacı gütmeyenleri, bir diğeri kooperatifleri, bir başkası gençlik kuruluşlarını kabul eder. Bu rehberde 2026 yılında açılan resmî çağrılar üzerinden hangi yapının hangi kapıyı çalabileceğini anlatıyoruz.

Kaynaklarımız programların resmî sayfaları ve başvuru rehberleridir; tarihleri geçmiş çağrılar da bir sonraki dönemin kurallarını tahmin etmek için örnek olarak yer alıyor.

Sosyal girişim hangi tüzel kişilikle kurulur?

Ankara Kalkınma Ajansının 2026 sosyal girişimcilik programı rehberi konuyu açıkça yazar: Türkiye'de sosyal girişimlere özgü ayrı bir yasal mevzuat yoktur; sosyal girişimler kooperatif, birlik, şirket veya işletme ya da iktisadi işletmesiyle birlikte faaliyet gösteren dernek ve vakıf olarak kurulur. Rehbere göre sosyal girişim, sosyal veya çevresel bir sorunu piyasa temelli bir yaklaşımla çözmeye çalışan, gelir elde eden ama kâr payı dağıtmayan ya da sınırlı dağıtan ve kârını öncelikle sosyal amacına yeniden kullanan girişimdir.

Yapı	Güçlü yanı	Dikkat edilecek nokta
Dernek veya vakıf	Kâr amacı gütmeyenlere açık programların çoğuna girer	Ticari faaliyet için iktisadi işletme gerekir
Kooperatif	KOOP-DES ve ajans programlarında ayrı kapı	Türüne göre bazı programlarda uygun sayılmaz
Sosyal işletme (şirket)	Ticari esneklik	Ankara programında kârın en az %50'sini sosyal amaca yatırma şartı

Ankara rehberi şirketler için "sosyal işletme" tanımını da verir: Türk Ticaret Kanununda resmî tanımı olmasa da şahıs işletmesi, anonim veya limited şirket olarak kurulabilen, kârının en az %50'sini sosyal amacına geri yatırdığını belgeleyen işletmeler. Kooperatiflerde ise yapı, motorlu taşıyıcılar, gayrimenkul işletme, sigorta, site işletme, taşıma, esnaf ve sanatkâr ile kredi ve kefalet kooperatifleri programın dışında bırakılmıştır. Kuruluş adımları için kooperatif kurma rehberimize bakabilirsiniz.

Kalkınma ajanslarının sosyal programları

Ajansların sosyal girişimciliğe yönelik çağrıları bölgesel ve dönemseldir. 2026'da öne çıkan üç örnek:

Ankara Sosyal Girişimcilik Ekosistemi Kapasite Geliştirme Programı: Avrupa Birliği ve Türkiye'nin IPA III kapsamında eş finanse ettiği bir projenin parçası olarak 20 Temmuz 2026'da ilan edildi. Program sayfasına göre sosyal girişimlere yaklaşık 1,5 milyon avro destek öngörülüyor. İki öncelik var:

• Öncelik 1: Kooperatifler, iktisadi işletmesi olan dernek ve vakıflar ile sosyal işletmelerin ürün ve hizmet kapasitesini artırmak. Destek 550.000–3.000.000 TL.
• Öncelik 2: İktisadi işletmesi olmayan dernek ve vakıfların iktisadi işletme kurması. Destek 550.000–1.500.000 TL.

Her iki öncelikte ajans desteği toplam uygun maliyetin %50'sinden az, %90'ından fazla olamaz; proje süresi 6–12 aydır. Başvurular KAYS üzerinden 16 Ekim 2026 saat 23.59'a kadar, taahhütname 23 Ekim 2026 saat 17.00'ye kadar teslim ediliyor. Program ayrıntıları program sayfamızda.

Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı (SOGEP): Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğünce yürütülen programın Güney Ege ayağında Aydın, Denizli ve Muğla'dan proje fikirleri toplandı. GEKA duyurusuna göre dört öncelik var: istihdam edilebilirlik, sosyal girişimcilik ve yenilikçilik, sosyal içerme ve kâr amacı güden kuruluşlar için sosyal sorumluluk. Asgari proje bütçesi 1.000.000 TL, süre 12–18 ay; azami destek oranı kâr amacı gütmeyenlerde %90, kâr amacı güdenlerde %50. Ön başvuru formları için son tarih 8 Mayıs 2026'ydı.

İstanbul Kalkınma Ajansı Yaratıcı Ekonomi Programı: Dernek, vakıf ve kâr amacı gütmeyen kooperatiflerin de uygun olduğu 2026 programında proje başına 5–20 milyon TL ve uygun maliyetin %25–%75'i oranında destek var; son başvuru 4 Aralık 2026 (İSTKA duyurusu).

• Ankara sosyal girişimcilik programı: %90
• SOGEP Güney Ege (kâr amacı gütmeyen): %90
• İSTKA yaratıcı ekonomi: %75
• SOGEP Güney Ege (kâr amacı güden): %50

Ajans projesinin nasıl yazılacağını kalkınma ajansı proje hazırlama rehberinde adım adım anlattık.

Gençlik ve Spor Bakanlığı proje destekleri

Gençlik ve Spor Bakanlığı, proje destekleri sayfasına göre sivil toplum kuruluşlarını, üniversiteleri ve öğrenci topluluklarını gençlik projeleriyle destekliyor. Başvurular e-Devlet ile giriş yapılan Proje Destek Sistemi (PDS) üzerinden, kurum adına proje koordinatörü tarafından yapılır.

• Adım Adım El Ele: Bağımlılıkla Mücadele (2026): Dernek, vakıf ve spor kulüplerine açıldı; proje başına en fazla 1.000.000 TL. Başvuru rehberine göre hedef kitle 14–29 yaş gençler, uygulama süresi 9 ay; şubesi olmayan kuruluşlar 1, şubesi olanlar en fazla 2 proje sunabilir ve koordinatörün en az lisans mezunu olması gerekir. Başvurular 12 Temmuz 2026'da kapandı.
• Gönüllüyüz Biz: Üniversitelerde gönüllülük dersi veren akademisyenlerin öğrencilerle yürüttüğü saha uygulamalarına proje başına en fazla 150.000 TL ayni destek; toplam bütçe 30 milyon TL. Son çağrı 18 Kasım 2025'te kapandı.

Bakanlığa göre genel Gençlik Projeleri Destek Programı 2012–2020 arasında 13 kez çağrıya çıktı ve bu dönemlerde 5.114 proje desteklendi. Yani gençlik projeleri için düzenli bir yıllık takvim yok; çağrılar tematik olarak açılıyor.

1. Rehberleri okuyun: Başvuru, bütçe ve görünürlük rehberleri
2. Koordinatör atayın: Kurum adına başvuruyu koordinatör yapar
3. PDS'de başvuru: e-Devlet ile giriş, form ve belgeler
4. Koordinatör onayı: Onaylanmayan teklif değerlendirilmez
5. Sonuç ve sözleşme: Sonuç e-postayla ve sitede duyurulur

Kooperatifler için KOOP-DES

Ticaret Bakanlığının Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı, 2026'da yalnızca ortaklarının çoğunluğu kadın olan ve kadın emeğini değerlendirmeyi amaçlayan kooperatiflere açıldı. 2026 duyurusuna göre makine-ekipman alımında hibeye esas proje tutarı en fazla 1.000.000 TL; oran ilin gelişmişlik sırasına göre %50 veya %75, ortaklarının en az %90'ı kadın olan kooperatiflerde il ayrımı olmadan %75. Başvurular 13 Nisan–15 Mayıs 2026 arasında Ticaret İl Müdürlüklerine yapıldı. Sosyal amaçlı bir kadın kooperatifi için bu program, ajans çağrılarını bekleme süresinde değerlendirilebilecek en somut kaynaktır.

Başvuruya hazırlık: rehberlerin ortak istedikleri

Bu programların rehberleri farklı olsa da hazırlık listesi benzer:

1. Tüzel kişilik ve belgeler: Güncel faaliyet belgesi, tüzük veya anasözleşme, yönetim kurulunun proje kararı, imza yetkisi belgeleri. GSB rehberi yeni kurulanlar hariç son bir yıllık mali bilançoyu da istiyor.
2. Sosyal sorun ve hedef grup: Ankara rehberine göre tüm başvurular sosyal girişimcilik modeli temelinde değerlendiriliyor; sorunu, hedef grubu ve yaratılacak sosyal faydayı açıkça yazmanız bekleniyor. Bu programda iş modeli ayrıca bir "Sosyal Girişim İş Modeli Kanvası" ile anlatılıyor.
3. Gelir modeli ve sürdürülebilirlik: Proje bittikten sonra faaliyetin hangi gelirle süreceği, ajans değerlendirmelerinde ayrı puanlanan bir bölümdür.
4. Eş finansman: Destek oranı %100 değilse kalan kısmı kuruluşun kendisi karşılar; Doğu Marmara Kalkınma Ajansının 2026 rehberinde olduğu gibi bazı ajans programları bu katkının nakdi olmasını şart koşar.
5. Borç durumu: Kalkınma ajansı rehberlerinde (ör. MARKA 2026) vergi veya SGK borcu olan başvuru sahipleriyle, borçsuzluk belgesi sunulana kadar sözleşme imzalanmaz.

Destek aldıktan sonraki yükümlülükleri ihmal etmek geri isteme ve yıllarca destekten men ile sonuçlanabilir; ayrıntılar destek geri istenirse rehberinde. STK'lara ve kamu kurumlarına açık tüm programları STK'lar ve kamu kurumları, kooperatif programlarını kooperatifler sayfasında bulabilirsiniz.