Esnaf kredisi: Halkbank'ın Hazine faiz destekli kredisi

Esnaf ve sanatkârın en çok kullandığı kamu desteği hibe değil, faizinin bir kısmını ya da tamamını Hazinenin ödediği Halkbank kredisidir. Kuralları 16 Ocak 2025 tarihli ve 9436 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı belirler; Karar sonradan 10659 sayılı (28 Kasım 2025) ve 11648 sayılı (27 Ağustos 2026) Kararlarla değiştirildi. Değişiklikler işlenmiş metni Hazine ve Maliye Bakanlığı yayımlıyor; güncel limit ve faiz bilgisi ise Ticaret Bakanlığı Esnaf, Sanatkârlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürlüğünün duyurularından.

Bu rehber kimlerin yararlanabildiğini, hangi kredinin ne kadar ve hangi vadeyle kullanılabildiğini, vergi ve SGK borcu olanlar için Ağustos 2026'da gelen yeni yolları ve başvuru adımlarını anlatır.

Kimler "esnaf ve sanatkâr" sayılıyor?

Kararın 3. maddesindeki tanıma göre krediden yararlanacak kişi:

• Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunun belirlediği esnaf ve sanatkâr meslek kollarından birinde, gezici ya da sabit bir yerde çalışan,
• Ekonomik faaliyetini sermayesiyle birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı onu tacir veya sanayici yapmayacak düzeyde kalan,
• Basit usulde vergilendirilen ya da işletme hesabına göre defter tutan kişidir.

Esnaf siciline ve odasına kayıtlı olup defter hadleri nedeniyle bilanço usulüne geçenler ile vergiden muaf meslek ve sanat sahipleri de tanımın içindedir. Kredi başvurusunda ayrıca yalnızca esnaf ve sanatkârlar odasına kayıtlı olduğunuzu, fiilen esnaflık yaptığınızı ve ticaret odasına kayıtlı bir işletmenin ortağı veya sahibi olmadığınızı taahhüt edersiniz.

Kredi türleri, limitler ve vadeler

Karar, faizde üç ayrı indirim oranı tanır. Genel kural %50'dir; bazı gruplara %100 (yani faizsiz), bankayla protokol yapan kuruluşların teknik destek programlarına katılanlara ise %60 uygulanır. Ticaret Bakanlığına göre %50 indirim, güncel durumda esnafa yıllık %20 faiz olarak yansıyor.

Kredi	Ne için?	Üst limit	Vade
İşletme kredisi	Hammadde, malzeme, işletme sermayesi	1.500.000 TL	48 aya kadar
Yatırım kredisi: işyeri edindirme	İşyeri satın alma	3.500.000 TL	72 aya kadar
Yatırım kredisi: taşıt edindirme	Meslekte kullanılacak taşıt	3.500.000 TL	60 aya kadar
Yatırım kredisi: makine-teçhizat	Makine ve teçhizat alımı	3.500.000 TL	60 aya kadar

Limitler ve vadeler Ticaret Bakanlığının üst limit duyurusundan: işletme kredisinde üst limit 1 milyon TL'den 1,5 milyon TL'ye, yatırım kredisinde 2,5 milyon TL'den 3,5 milyon TL'ye çıkarıldı. Bakanlığın kooperatif sorular sayfasında hâlâ eski limitler yazıyor; güncel olan duyurudaki rakamlardır. Kararın 4. maddesine göre kredi değerliliği, teminat ve geri ödeme koşullarını Halkbank kendi mevzuatına göre belirler; yani üst limit, herkese bu tutarın verileceği anlamına gelmez.

• Kaybolan meslek, usta ve genç girişimci: %100
• Protokollü teknik destek programı: %60
• Genel kural: %50
• Vergi/SGK borcu olanlar (11648 sayılı Karar): %40

Faizsiz kredi: kimler %100 indirimden yararlanır?

Kararın 6. maddesinin ikinci fıkrası üç grubu sayar. 1 Ocak 2025 – 31 Aralık 2027 döneminde bir defaya mahsus kullandırılır; birden fazla şartı taşıyan yalnızca birinden yararlanır.

1. Kaybolmaya yüz tutan meslekler: Gelir Vergisi Kanununun 9. maddesinde sayılan geleneksel, kültürel ve sanatsal değeri olan meslek kollarında çalışan ve Esnaf Vergi Muafiyet Belgesi bulunanlar. Kararda örnek olarak el dokuma, bakır işlemeciliği, çini ve çömlek yapımı, sedef kakma, ahşap oyma, kaşıkçılık, bastonculuk, semercilik, yazmacılık, yorgancılık, keçecilik, lüle ve oltu taşı işçiliği, çarıkçılık, yemenicilik ve oyacılık sayılır.
2. Usta girişimci: 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında başvuru tarihinde en az bir yıllık ustalık belgesi olan ve bu meslekte son bir yıl içinde kendi adına işletme kurduğunu belgeleyenler.
3. Genç girişimci: KOSGEB Geleneksel ya da İleri Girişimci Eğitimini bitirmiş, başvuru tarihinde 35 yaşını doldurmamış esnaf ve sanatkâr; tutar 300.000 TL'ye kadar. KOSGEB'in hibe veya faizsiz kredi desteğinden yararlananlar bu gruba giremez.

KOSGEB eğitimini nasıl alacağınızı KOSGEB başvuru rehberimizde anlattık.

Vergi ve SGK borcu olanlar için yeni kural (Ağustos 2026)

Karar, kredi tahsisinde en çok 15 gün önce alınmış yazıyla vadesi geçmiş vergi ve SGK prim borcunuzun olmadığını ya da borcu yapılandırıp yapılandırmayı bozmadığınızı belgelemenizi ister. 27 Ağustos 2026'da yayımlanan 11648 sayılı Kararla borcu olanlara da iki yol açıldı (Ticaret Bakanlığı duyurusu):

• Borç kapatma: Kredinin Hazine destekli kısmının en fazla %25'i banka tarafından doğrudan vergi dairesine veya SGK'ya yatırılır. Banka bu yolla bir yılda toplam en fazla 300.000 TL aktarabilir; borca ayrılan kısımda faiz indirimi %25 uygulanır.
• Düşük indirimle kullanım: Borcunu kapatmak istemeyen veya kapatamayan esnafa %50 yerine %40 indirim uygulanır; Bakanlığa göre bu, güncel durumda %24 faiz demektir. Aynı düzenlemeyle %100 indirim %80'e, %60 indirim %48'e iner.

Diğer şartlar ve sınırlar

Kararın 7. ve 8. maddelerinde sayılan, başvuruyu en sık engelleyen kurallar şunlardır:

• Geciken kredi borcu: Ertelenmiş ya da yapılandırılmış kredi borcunun vadesi geçmiş taksidi varsa veya tasfiye olunacak alacaklar hesabında borcunuz varsa, bu borç ödenmeden yeni kredi açılmaz.
• Kullanım sayısı: Geriye dönük bir yıl içinde en fazla üç kez faiz indirimli kredi kullanılabilir; geri ödemesi süren faiz indirimli kredi hesabı sayısı üçü geçemez.
• Başka kamu desteği: Son üç yılda başka kamu kurumlarından aynı işletme için aynı konuda toplam 100.000 TL'yi aşan faiz veya hibe desteği aldıysanız bu krediyi aynı konu için kullanamazsınız. Afet ve terör nedeniyle KOSGEB Acil Destek Kredisi ile KOSGEB–Dünya Bankası deprem sonrası destek programından yararlananlar bu kuralın dışındadır.
• Kullanım amacı: Kredinin faaliyet alanınız dışında döviz, kıymetli maden, yüksek riskli finansal araç ya da başka bir yatırım aracında kullanılmayacağını taahhüt edersiniz.
• 2027 kredilerinde fatura şartı: 1 Ocak – 31 Aralık 2027 arasında kullanılacak kredilerde tutarın en az %33'ünün harcandığı gideri e-fatura veya fatura kayıt sistemiyle belgelemeniz gerekecek; bu kısım, fatura iptal süresi dolunca doğrudan satıcıya aktarılacak.
• Mükellefiyetin bitmesi: Vergi kaydınız sona erer ve üç ay içinde yeniden esnaflığa başlamazsanız mevcut krediniz faiz desteğinden çıkarılır.

Faiz desteğinden haksız yararlandığı tespit edilen esnaf, kredi kullandırım tarihinden itibaren beş yıl bu kredilerden yararlandırılmaz; ödenen faiz desteği 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre geri alınır (md. 5/7). Geri istenen desteklerin genel çerçevesi için hibe ile geri ödemeli destek farkı rehberine bakabilirsiniz.

Başvuru: kooperatif yoluyla mı, doğrudan mı?

Kredi iki yoldan kullanılır: Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifinin (ESKKK) kefaletiyle ya da kefaletsiz olarak doğrudan Halkbank şubesinden.

1. Kooperatife ortaklık: Odaya kayıtlı, başka ESKKK'ya ortak olmayan esnaf
2. Belgeler: 15 günlük vergi/SGK yazısı ve taahhütnameler
3. Kooperatif incelemesi: Mali durum, kefalet haddi, bankaya teklif
4. Halkbank değerlendirmesi: İstihbarat ve kredi kararı
5. Kredi kullanımı: Faiz indirimi Hazine tarafından karşılanır

Ticaret Bakanlığının kooperatif sorular sayfasına göre ESKKK'ya medeni hakları kullanma ehliyeti olan, 5362 sayılı Kanuna göre kurulmuş bir meslek odasına kayıtlı, başka bir kredi kefalet kooperatifine ortak olmayan ve iş ya da ikamet yeri kooperatifin çalışma bölgesinde bulunan esnaf ortak olabilir; bu şartları taşıyanın ortaklığa kabulünden yönetim kurulu kaçınamaz.

Kooperatif kefaletinin iki pratik faydası vardır. Taksiti vadesinde ödeyemezseniz kooperatif bankaya öder ve kredi siciliniz bozulmaz; siz de borcu kooperatife ödersiniz. Kooperatif, bu alacak için bankanın temerrüt faizinden daha düşük olan gecikme faizini uygular. İkincisi, bu kredilerde verilen kefaletlerde Türk Borçlar Kanunu gereği eşin rızası aranmaz. Buna karşılık kooperatif kredisinden, sonradan ortağa iade edilen bloke sermaye gibi kesintiler yapılır.

Size uyan diğer destekleri esnaf ve sanatkârlar sayfasında görebilir, program ayrıntılarını işletme kredisi, yatırım kredisi ve sıfır faizli kredi sayfalarında inceleyebilirsiniz.