Yatırım teşvik belgesi nasıl alınır?

Yatırım teşvik belgesi, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın onayladığı bir yatırım projesine KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi, SGK primi desteği ve faiz desteği gibi devlet yardımlarını bağlayan resmî belgedir. 2025'ten itibaren belgeler, 29 Mayıs 2025 tarihli ve 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konan ve 30 Mayıs 2025 tarihli, 32915 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yeni “Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar” çerçevesinde düzenleniyor. Uygulama ayrıntıları ise 21 Haziran 2025 tarihli, 32933 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2025/1 sayılı Tebliğ'de yer alıyor.

Yeni sistemin yapısı

Karar, teşvik sistemini üç katmanda kurar:

• Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi: Teknoloji Hamlesi, Yerel Kalkınma Hamlesi ve Stratejik Hamle programlarından oluşur. Proje bazlı değerlendirilir; makine desteği yalnızca bu katmanda vardır.
• Sektörel Teşvik Sistemi: Öncelikli Yatırımlar ve Hedef Yatırımlar olmak üzere iki sistemden oluşur. Hedef yatırım konuları ve şartları Kararın ekinde listelenir; Dijital Dönüşüm ve Yeşil Dönüşüm programları kapsamındaki yatırımlar öncelikli yatırım sayılır.
• Bölgesel teşvikler: İller sosyo-ekonomik gelişmişliğe göre altı bölgeye ayrılır. Bölgeye göre SGK işveren hissesi desteği, 6. bölgede ayrıca sigorta primi (işçi hissesi) desteği uygulanır.

Karar kapsamında 31 Aralık 2030'a kadar yapılan teşvik belgesi başvuruları değerlendirilir.

Asgari yatırım tutarı ve temel şartlar

Kararda ayrıca bir tutar belirtilmemişse asgari sabit yatırım tutarı 1. ve 2. bölgelerde 12 milyon TL, diğer bölgelerde 6 milyon TL'dir. Finansal kiralamayla alınacak makinelerde her kiralama şirketi için asgari 3 milyon TL aranır. Bu tutarlar Kararın 2025 metnindeki rakamlardır; her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenip Bakanlık sitesinde ilan edilir, bu yüzden güncel tutarı başvuru öncesinde Bakanlıktan kontrol edin.

Dikkat etmeniz gereken diğer temel kurallar:

• Başvuru tarihinden önce yapılan harcamalar belgeye alınmaz; yatırımın başlangıç tarihi, Bakanlığa müracaat tarihidir.
• KOBİ sınıfında olmayan yatırımcılar ve Yerel Kalkınma Hamlesi kapsamındaki yatırımcılar, vergi indirimi öngörülen yatırımlarda, sabit yatırım tutarının en az %2'si kadar harcamayı içeren ve Bakanlıkça onaylanan bir ekosistem geliştirme planını tamamlama vizesine kadar gerçekleştirmekle yükümlüdür.
• Belge kapsamında yurt içinden alınan mal ve hizmetler için e-fatura veya e-arşiv fatura düzenlenmesi zorunludur (bu hüküm 1 Ocak 2026'da yürürlüğe girdi).

Destek unsurları

Destek	Nasıl işler?
Gümrük vergisi muafiyeti	Belge kapsamındaki ithal makine ve teçhizat gümrük vergisinden muaf tutulur.
KDV istisnası	Belge kapsamındaki ithal ve yerli makine-teçhizat teslimleri ile yazılım ve gayri maddi hak satış ve kiralamaları KDV'den istisna edilebilir.
Vergi indirimi	Kurumlar veya gelir vergisi, yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar %60 indirimli uygulanır. Yatırıma katkı oranı Teknoloji ve Yerel Kalkınma Hamlesinde %50, Stratejik Hamlede %40, öncelikli yatırımlarda %30, hedef yatırımlarda %20'dir.
Faiz veya kâr payı desteği	En az bir yıl vadeli TL yatırım kredisinin sabit yatırımın %70'ine kadar olan kısmı için, TCMB politika faizine bağlı puan desteği en fazla beş yıl ödenir. Tavanlar 2025 metnine göre Teknoloji ve Yerel Kalkınma Hamlesinde 240 milyon TL, öncelikli yatırımlarda 24 milyon TL, hedef yatırımlarda 12 milyon TL'dir. Hedef yatırımlarda yalnızca 4, 5 ve 6. bölgelerde uygulanır.
Makine desteği	Yalnızca Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesinde; birim fiyatı 2 milyon TL ve üzeri makinelerin bedelinin %25'i ödenir. Makine desteği alan yatırım faiz desteği alamaz.
SGK işveren hissesi desteği	İlave istihdam için işveren hissesinin asgari ücrete isabet eden kısmının 6. bölgede tamamı, diğer bölgelerde %50'si karşılanır. Süre 1-2. bölgede 1 yıl, 3. bölgede 2, 4. bölgede 4, 5. bölgede 8, 6. bölgede 12 yıldır; Kalkınma Hamlesi yatırımlarında 6. bölgede 12, diğer bölgelerde 8 yıldır.
Sigorta primi desteği	Yalnızca 6. bölgede; ilave istihdamın işçi hissesi asgari ücret üzerinden 10 yıl karşılanabilir.
Yatırım yeri tahsisi	Belgeli yatırımlara ilgili mevzuata göre yer tahsis edilebilir.

• Teknoloji ve Yerel Kalkınma Hamlesi: %50
• Stratejik Hamle: %40
• Öncelikli yatırımlar: %30
• Hedef yatırımlar: %20

Hangi desteğin sizin projenize uygulanacağı, yatırımın hangi program veya sisteme girdiğine ve bölgesine göre belirlenir. Örneğin hedef yatırımlarda İstanbul'daki yatırımlar ile elektrik üretimi ve dağıtımı yatırımları vergi indirimi alamaz.

E-TUYS'ta başvuru adım adım

Teşvik belgesi tamamen elektronik bir süreçtir. Tebliğ'e göre gerçek kişiler, sermaye şirketleri, kooperatifler, adi ortaklıklar, dernek ve vakıflar gibi geniş bir yatırımcı grubu, yetkilendirdiği kullanıcı aracılığıyla Bakanlığın Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Bilgi Sistemi'ne (E-TUYS) başvurabilir.

1. Kullanıcı ve e-imza: Şirket adına işlem yapacak kullanıcıyı belirleyin; belgeler E-TUYS'a e-imzayla yüklenir ve kâğıt ibrazı gerekmez.
2. Belgeleri hazırlayın: SGK'ya muaccel prim borcu bulunmadığını gösteren yazı veya barkodlu belge, gerekiyorsa ÇED kararı, istenen yatırımlarda işyeri açma ve çalışma ruhsatı, yatırımın niteliğine göre diğer kurumlardan alınması gereken izinler.
3. Fizibilite: Yatırım tutarı 1 milyar TL ve üzerindeyse belirlenen formatta fizibilite raporu ekleyin.
4. Formu doldurup gönderin: E-TUYS'taki tanımlı alanları, makine ve teçhizat listelerini doldurun. Eksik bildirilirse, süre belirtilmemişse 30 gün içinde tamamlamanız gerekir.
5. Değerlendirme: Proje; makroekonomik politika, arz-talep dengesi ve sektörel, mali, teknik açılardan incelenir. Uygun bulunursa belge ile ithal ve yerli makine listeleri onaylanır.

Yüklenen belgeleri başvuru tarihinden itibaren 10 yıl saklamakla yükümlüsünüz.

Yatırım sürecinde dikkat edilecekler

Belgeyi aldıktan sonra her makine alımından önce E-TUYS'ta ilgili işlemi başlatmanız gerekir; listedeki miktar aşılmadıkça tutar farklılıkları için liste değişikliği yapılmaz. Yatırım süresi yatırımcının öngörüsüne göre belirlenir ama üç yılı aşıyorsa Bakanlık süreyi üç yıla kadar indirebilir; süre yetmezse ilk sürenin yarısı kadar ek süre verilebilir. Belge kapsamındaki yatırımın devri, makinelerin satışı, kiralanması veya yatırım yerinin değiştirilmesi Bakanlığın iznine tabidir.

Tamamlama vizesi

Yatırım bittiğinde belgeyi kapatmanız gerekir. Süre veya ek süre bitiminden sonraki üç ay içinde E-TUYS üzerinden tamamlama vizesi başvurusu yaparsınız. Başvurmazsanız Bakanlık size bildirim gönderir; bildirimden sonraki iki ay içinde de başvurulmazsa belge iptal edilir.

Vize, yatırım yerinde yapılan tamamlama ekspertiziyle sonuçlanır. Ekspertizi Genel Müdürlük personeli yapabileceği gibi kalkınma ajansları, Bakanlık il müdürlükleri veya KOSGEB il müdürlükleri de görevlendirilebilir; uygun görülen yatırımlarda yeminli mali müşavir raporu da esas alınabilir. Kararda ekspertiz ücreti görevli başına 1.000 TL olarak belirlenmiş olup yol ve konaklama giderleri yatırımcıya aittir. Vize aşamasında şartların sağlanmadığı anlaşılırsa destekler revize edilir ve fazladan yararlanılan tutarlar geri alınır.

1. Kullanıcı ve e-imza: Şirket adına yetkili E-TUYS kullanıcısı
2. Belgeler ve fizibilite: SGK yazısı, izinler; 1 milyar TL üstünde fizibilite
3. Değerlendirme ve belge: Makine listeleri onaylanır
4. Yatırım dönemi: Her alımdan önce E-TUYS işlemi
5. Tamamlama vizesi: Süre bitiminden sonra 3 ay içinde

Kısa yol haritası

• Projenizin hangi program veya sisteme girdiğini ve bölgesini belirleyin.
• Hiçbir harcamayı başvurudan önce yapmayın.
• E-TUYS kullanıcısı ve e-imzayı hazırlayın, belgeleri eksiksiz yükleyin.
• Yatırım bitince üç ay içinde tamamlama vizesine başvurun.

Yatırımınız Ar-Ge içeriyorsa teknopark ve Ar-Ge merkezi farkı rehberindeki vergi avantajlarına da göz atın. Bakanlığın diğer destekleri için /kurum/sanayi-ve-teknoloji-bakanligi, yatırım yapacak işletmelere uygun tüm programlar için /kitle/yatirimci sayfasını, genel liste için /destek sayfasını inceleyebilirsiniz.