IPARD III hibesine nasıl başvurulur?

IPARD III, Avrupa Birliği ile Türkiye'nin ortaklaşa finanse ettiği 2021–2027 dönemi kırsal kalkınma programıdır ve Türkiye'de Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) tarafından uygulanır. Verilen para geri ödemesiz bir “kamu katkısı”dır; ancak önce yatırımı siz yaparsınız, TKDK uygun harcamaların belli bir yüzdesini ödeme talebinizden sonra hesabınıza aktarır. Bu yüzden IPARD'a başvurmadan önce sadece fikrinizi değil, nakit akışınızı da hazırlamanız gerekir.

26 Eylül 2026 itibarıyla TKDK çağrı ilan arşivinde yer alan son ilan 12. çağrıdır; başvuruları 7 Eylül 2026'da kapandı. TKDK, M7 tedbiri için çağrının Eylül 2026'da ilan edileceğini ve başvuruların Ekim–Kasım döneminde alınacağını 31 Temmuz 2026 tarihli duyurusunda açıkladı.

IPARD III'te hangi tedbirler var?

Program “tedbir” adı verilen başlıklara ayrılır ve her çağrı genellikle yalnızca bir veya birkaç tedbir için açılır.

Tedbir	Kapsam	Kimler için uygun
M1 (101) Tarımsal işletmelerin fiziki varlıkları	Süt, kırmızı et, kanatlı eti ve yumurta üreten işletmelerde yapım işi ve makine-ekipman	Çiftçi ve hayvan yetiştiricileri, üretici örgütleri
M3 (103) İşleme ve pazarlama	Süt, et, kanatlı eti, su ürünleri, meyve-sebze ve yumurta işleme tesisleri	İşleme yapan gerçek ve tüzel kişiler
M4 (201) Tarım-çevre-iklim ve organik tarım	Toprak örtüsü yönetimi, erozyon kontrolü, toy kuşu popülasyonu gibi 5 yıllık alan bazlı taahhütler	Belirlenen bölgelerdeki arazi sahipleri
M5 (202) LEADER	Yerel kalkınma stratejilerinin uygulanması	Yerel Eylem Grupları
M7 (302) Çiftlik faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi	Bitkisel ürün işleme ve paketleme, arıcılık, zanaatkârlık ve yerel ürünler, kırsal turizm, makine parkları, yenilenebilir enerji	Kırsalda yaşayan çiftçiler, mikro ve küçük işletmeler

M4'ün toy kuşu alt tedbiri, 8. çağrı rehberine göre yalnızca Ankara'nın Polatlı ilçesindeki belirli mahallelerde uygulanıyor. Buna karşın 9., 11. ve 12. çağrı ilanlarında M1 ve M3 başvuruları 81 ilden kabul edildi. Hangi illerin açık olduğu her çağrı ilanında ayrıca yazıyor.

Hibe oranları ve yatırım limitleri

Oranlar tedbire ve başvuru sahibinin durumuna göre değişir. Aşağıdaki tablo, her tedbir için en son yayımlanan başvuru çağrı rehberine dayanıyor.

Tedbir (rehber)	Baz oran	Artırımlar	Üst sınır	Uygun harcama aralığı
M1 (12. çağrı, v12.0)	%60	Ortaklaşa yatırım yapan üretici örgütü veya organik sertifikalı çiftçi %70; başvuru sahibi 40 yaşın altındaysa +5; dağlık alan +5; atık yönetimi ve yenilenebilir enerji kalemlerinde +10	%75	Süt ve et 20.000–750.000 Avro; yumurta 20.000–500.000; broyler ve hindi 20.000–375.000; kaz 20.000–125.000 Avro
M3 (11. çağrı, v11.0)	%50	Ortaklaşa yatırım yapan üretici örgütü %70; atık su, döngüsel ekonomi ve yenilenebilir enerji kalemlerinde +10	%75	Süt, et ve yumurta 30.000–3.000.000; süt toplama merkezi en fazla 1.000.000; meyve-sebze en fazla 1.250.000; su ürünleri en fazla 1.500.000 Avro
M7 (7. çağrı, v7.0)	%60	40 yaş altı başvuru sahibi veya organik sertifikalı çiftçi %70; atık ve yenilenebilir enerji kalemlerinde +10	%75	5.000–500.000 Avro

• Tüm tedbirlerde artırımlarla üst sınır: %75
• M1 tarımsal işletmeler (baz): %60
• M7 çeşitlendirme (baz): %60
• M3 işleme ve pazarlama (baz): %50

Üst limitin üstünde kalan kısım tamamen size aittir; alt limitin altında kalan başvurular reddedilir. Ayrıca bir kişinin IPARD I, II ve III boyunca bir tedbirden yararlanabileceği toplam tutar da sınırlıdır: 12. çağrı ilanına göre M1'de 1.000.000 Avro (broyler ve hindide 500.000, kazda 250.000 Avro), 11. çağrı ilanına göre M3'te 3.000.000 Avro.

Çağrı ilanlarının dipnotlarında bazı kuralların Avrupa Komisyonu onayını beklediği belirtiliyor. Rakamları her zaman başvuracağınız çağrının ilanı ve rehberiyle birlikte teyit edin.

Kimler başvurabilir?

12. çağrı M1 rehberindeki genel koşulların özeti:

• Çiftçi Kayıt Sistemi'ne veya Ulusal Hayvan Kayıt Sistemi'ne kayıtlı olmak (ÇKS için ÇKS rehberimize bakabilirsiniz),
• Vergi sistemine kayıtlı olmak, ödenmemiş vergi ve sosyal güvenlik borcu bulunmamak,
• Başvuru tarihinde 18 yaşını doldurmuş ve 65 yaşından büyük olmamak,
• Ziraat, veterinerlik veya ilgili alanda diploma ya da belgelenebilir en az üç yıllık tarım deneyimi,
• TKDK'nın formatında iş planı sunmak (küçük yatırımlarda basitleştirilmiş iş planı yeterli),
• Son ödemeden sonra 5 yıl boyunca yatırımı çalışır durumda tutmak.

Kamu tüzel kişileri ve kamu payı %25'i aşan şirketler başvuramaz (ziraat odaları hariç). M7'de ise gerçek kişilerin yatırımın bulunduğu ildeki kırsal alanda ikamet etmesi ve tüzel kişilerin mikro ya da küçük ölçekli işletme olması aranıyor.

Çağrı takvimi: son dönemde neler açıldı?

Çağrı	Tedbir	Başvuru dönemi	Bütçe
9. çağrı	M1	15 Eylül – 14 Kasım 2025	43.000.000 Avro
10. çağrı	M3	18 Kasım – 29 Aralık 2025	50.000.000 Avro
11. çağrı	M3	12 Haziran – 20 Temmuz 2026	30.000.000 Avro
12. çağrı	M1	28 Temmuz – 7 Eylül 2026	30.000.000 Avro
Sıradaki	M7	Ekim – Kasım 2026 (duyurulan plan)	İlanla açıklanacak

Görüldüğü gibi çağrılar tedbirler arasında dönüşümlü açılıyor ve pencere genellikle 6–10 hafta. Açılan çağrıları destek takvimimizden izleyebilirsiniz.

Başvuru adım adım

1. Rehberi indirin. Başvuru çağrı rehberleri sayfasından ilgili çağrının versiyonunu (ör. 12.0) alın; eski versiyona göre hazırlanan dosya reddedilebilir.
2. İş planı ve teknik projeyi hazırlayın. Tedarikçi tekliflerini, çizimleri ve varlık listesini rehberdeki formatla toplayın.
3. Online başvuruyu tamamlayın. Online sistem, son teslim gününden birkaç gün önce kapanır. 12. çağrıda sistem 31 Ağustos 2026'da kapandı (TKDK kapanış saatini 21.59'a uzattı), basılı dosya için son gün 7 Eylül 2026'ydı.
4. Basılı paketi teslim edin. Paket bir asıl, bir kopya olmak üzere iki nüsha hazırlanır ve yatırımın yapılacağı ildeki TKDK İl Koordinatörlüğüne veya İl İrtibat Ofisine verilir.
5. Sıralama ve kontroller. Başvuruların toplam talebi bütçeyi aşarsa sıralama kriterlerine göre dizilir ve bütçenin yettiği kadarı incelenir. Paketi tam olan tüm uygun başvurular için sözleşme öncesi yerinde kontrol yapılır.
6. Sözleşme ve uygulama. Seçilen projelerle sözleşme imzalanır. Yatırım süresi yapım işi içermeyen projelerde en fazla 9, yapım işi içerenlerde en fazla 18 aydır.

1. Güncel rehberi indirin: Başvuracağınız çağrının versiyonu (ör. 12.0)
2. İş planı ve teknik proje: Teklifler, çizimler, varlık listesi
3. Online başvuru: Sistem son teslim gününden önce kapanır
4. Basılı paket: İki nüsha, ildeki TKDK koordinatörlüğüne
5. Sıralama ve yerinde kontrol: Talep bütçeyi aşarsa sıralama kriterleri
6. Sözleşme ve uygulama: Yapım işi yoksa 9, varsa 18 ay

Eş finansman, kira ve uygun giderler

Kamu katkısı dışında kalan pay sizin eş finansmanınızdır ve harcamaların tamamını önce siz ödersiniz. Kredi kullanacaksanız banka veya Tarım Kredi Kooperatifinden alınan kredi niyet mektubu finansman kaynağı olarak dosyaya eklenir; faiz indirimli tarım kredileri için kredi rehberimize göz atabilirsiniz.

• Kiralık arazi: Kiralanmış mülk üzerindeki yatırımlar uygundur, ancak kira süresi son ödemeden itibaren en az beş yılı kapsamalı. Yatırım yeri size ait değilse kira, üst hakkı veya intifa hakkının tapuya şerh edilmesi gerekir. Kira giderinin kendisi ise hibe kapsamında değildir.
• Danışmanlık: Mimarlık, mühendislik ve danışmanlık giderleri, makine-ekipman ve yapım harcamalarının en fazla %10'u kadar uygundur. İş planı hazırlığı bu payın içinde, en fazla %5 ve 6.000 Avroyu geçmeyecek şekilde karşılanır.
• Görünürlük: Pano, levha ve etiket için toplam uygun harcamanın en fazla %1'i ayrılabilir.

Ödeme: taksit, avans ve fiyat farkı

12. çağrı M1 rehberine göre uygun harcaması 350.000 Avro ve altındaki yatırımlarda ödeme tek taksitte, üstündekilerde en fazla iki taksitte yapılır (bu eşik için Program değişikliği onayı bekleniyor). Tek taksitli sözleşmelerde kamu katkısının %50'sine kadar avans istenebilir. Bunun için avans tutarının %110'u kadar, en az 24 ay süreli banka teminat mektubu veya kefalet senedi verilir ve talep sözleşmeden sonraki 3 ay içinde yapılır.

Başvuru ile destek kararı arasındaki fiyat artışı da hesaba katılır. Makine-ekipman kalemleri TÜİK'in Yİ-ÜFE makine-ekipman endeksiyle, yapım işleri inşaat maliyet endeksiyle güncellenir. Güncelleme en fazla 7 aylık süre için yapılır. Destekle alınan varlıkları sigortalatmak zorunludur.

Hangi programın size uyduğundan emin değilseniz destek sihirbazı birkaç soruda seçenekleri daraltır. Ulusal bütçeli alternatif olarak da Kırsal Kalkınma Yatırım Programı rehberimize bakabilirsiniz.