65 yaş ve engelli aylığı, evde bakım yardımı: başvuru

Sosyal güvencesi olmayan 65 yaş üstü yaşlılar, engelliler ve engelli çocuğuna bakan aileler için devletin düzenli nakdi desteği iki ayrı kaynaktan gelir. 2022 sayılı Kanun aylıkları (yaşlı aylığı, engelli aylığı, engelli yakını aylığı) muhtaçlık şartına bağlıdır ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakıfları üzerinden bağlanır. Evde bakım yardımı ise ağır engelli ya da tam bağımlı bir yakınına evde bakan ailelere Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri tarafından ödenir.

Bu rehberde şartları 2022 sayılı Kanun metni ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının sık sorulan sorular sayfası üzerinden anlatıyoruz; tutarlar Bakanlığın Temmuz 2026 duyurusundandır.

Hangi aylık kime bağlanır?

Bakanlığa göre 2022 sayılı Kanun kapsamında beş tür aylık vardır: yaşlı aylığı, %40–69 engelli aylığı, %70 ve üzeri engelli aylığı, 18 yaş altı engelli yakını aylığı ve silikozis aylığı. Silikozis aylığına yeni başvuru alınmıyor. Diğer dördünün şartları şöyle özetlenebilir:

Aylık	Temel şart	Muhtaçlık ölçütü
Yaşlı aylığı	65 yaşını doldurmuş Türk vatandaşı	Kendisi ve eşinin kişi başı geliri net asgari ücretin 1/3'ünden az
%40–69 engelli aylığı	18–65 yaş arası, en az %40 engelli	Hanede kişi başı gelir net asgari ücretin 1/3'ünden az
%70 ve üzeri engelli aylığı	18 yaşını tamamlamış, en az %70 engelli (65 yaş üstünde de başvurulabilir)	Hanede kişi başı gelir net asgari ücretin 1/3'ünden az
18 yaş altı engelli yakını aylığı	Aynı hanede fiilen bakımını üstlendiği, en az %40 engelli ya da en az hafif düzeyde özel gereksinimli 18 yaş altı yakını olmak	Hanede kişi başı gelir net asgari ücretin 1/3'ünden az

Bakanlığın 2026 broşürüne göre bu sınır 2026 yılı için kişi başı aylık 9.358,50 TL'dir. Kanun, %40–69 engelli aylığı için ayrıca kişinin talebine rağmen İŞKUR tarafından işe yerleştirilememiş olmasını arar (md. 2/b).

Bütün aylıklarda ortak dışlayıcı şartlar vardır: herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan (yurt içi veya yurt dışı) gelir ya da aylık almak, uzun vadeli sigortaya tabi bir işte çalışmak, nafaka bağlanmış veya bağlanabilecek durumda olmak. Bakanlığın açıklamasına göre yaşlı aylığında ayrıca isteğe bağlı sigorta primi ödemek, kamu veya özel bir kurumda sürekli bakım altında olmak ve 2828 sayılı Kanuna göre harçlık almak da aylığa engeldir; huzurevinde ya da bir bakım merkezinde kalıp harçlık alanlar 2022 aylıklarından yararlanamaz. Bakanlığın açıklamasına göre herhangi bir tutarda nafaka alan kişi de aylıktan yararlanamaz. Kendi primini ödeyerek genel sağlık sigortasından yararlanmak ise tek başına engel değildir.

Temmuz 2026 tutarları

Aylık tutarları kanunda sabit bir gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılmasıyla bulunur; bu yüzden her ocak ve temmuzda memur katsayısıyla birlikte artar. Bakanlığın 6 Temmuz 2026 tarihli duyurusundaki yeni tutarlar:

Aylık	Ocak–Haziran 2026	Temmuz 2026'dan itibaren
Yaşlı aylığı	6.393 TL	7.257 TL
%40–69 engelli aylığı	5.103 TL	5.793 TL
%70 ve üzeri engelli aylığı	7.655 TL	8.689 TL
18 yaş altı engelli yakını aylığı	5.103 TL	5.793 TL

• %70 ve üzeri engelli aylığı: 8.689 TL
• Yaşlı (65 yaş) aylığı: 7.257 TL
• %40–69 engelli aylığı: 5.793 TL
• 18 yaş altı engelli yakını aylığı: 5.793 TL

Muhtaçlık nasıl hesaplanır?

Kararı başvurduğunuz yerdeki SYD Vakfının Mütevelli Heyeti verir. Yaşlı aylığında yalnızca yaşlının kendisi ve eşinin gelir, servet ve harcamaları hesaba katılır; engelli aylıklarında ise hanede yaşayan herkesin geliri toplanıp kişi sayısına bölünür. Bakanlığın açıklamalarına göre hesapta şu kurallar uygulanır:

• Oturulan ev dikkate alınmaz. Kirada oturuyorsanız ödediğiniz kira gelirden düşülür; kira dışındaki harcamalar düşülmez.
• Başka bir konut, dükkân, tarla: Kira veya getiri varsa rayiç bedelin 240'ta biri ile aylık getiri toplanır. Kira geliri olmayan konut ve dükkânda rayiç bedelin 120'de biri gelir sayılır.
• Binek otomobil: Rayiç bedelin 120'de biri (ÖTV indirimiyle alınmışsa indirimli bedelin 120'de biri).
• Banka mevduatı: Aylık faiz veya kâr payı getirisinin iki katı.
• Burs ve düzenli nakdi yardımlar: Karşılıksız burslar, evde bakım ödemesi ve düzenli nakdi sosyal yardımlar gelire eklenir; öğrenim kredisi gibi geri ödenecek tutarlar ve gıda paketi, yakacak gibi ayni yardımlar eklenmez.
• Hanedeki diğer 2022 aylıkları gelir sayılmaz.

Hanede sigortalı çalışan ya da emekli birinin bulunması tek başına engel değildir; bu gelir yalnızca kişi başı hesaba girer. Aylık alacak yaşlı veya engellinin kendisinin ise sosyal güvencesi olmamalıdır. 18 yaş altı engelli yakını aylığında engellinin anne ve babasının ikisinin birden sosyal güvenceli olmaması gerekir.

Başvuru adım adım

Başvuru, ikamet ettiğiniz yerdeki SYD Vakfına ya da Bakanlığın broşüründe belirtildiği gibi e-Devlet'teki çevrimiçi sosyal yardım başvurusu üzerinden yapılır.

1. SYD Vakfına başvuru: Vakıf ya da e-Devlet; başvuru alındı belgesi verilir
2. Belgeler: Kimlik; engelli için sağlık kurulu raporu
3. Muhtaçlık incelemesi: Gelir, servet ve harcamalar incelenir
4. Mütevelli Heyeti kararı: En geç bir ay içinde sonuçlanır
5. Peşin aylık ödeme: Başvuruyu izleyen aybaşından itibaren

Yaşlı aylığında T.C. kimlik numaralı kimlik belgesi dışında belge istenmez; başvuru formu doldurulur. Başkası adına başvuruda mahkemeden alınmış vesayet kararı ya da vekâletname gerekir.

Engelli aylığında yetkili hastaneden alınmış engelli sağlık kurulu raporu istenir. 20 Şubat 2020'den sonra düzenlenen raporlar elektronik olarak alındığı için ayrıca getirilmez. Başvuruyu engellinin kendisi yapmıyorsa vesayet belgesi ya da vekâletname örneği gerekir. 18 yaş altı engelli yakını aylığında anne ve baba kanuni veli sayıldığından mahkeme kararı istenmez; başvuran anne veya baba değilse vesayet belgesi gerekir.

Başvurular en geç bir ay içinde sonuçlandırılır. Kanunun 3. maddesine göre aylık, yazılı başvuruyu izleyen aybaşından itibaren hak edilir ve peşin ödenir. Ödeme günü doğum yılınızın son rakamına göre ayın 5'i ile 9'u arasındadır. Aylık alan haneye yılda en az bir kez sosyal inceleme yapılır.

Evde bakım yardımı: şartlar ve başvuru

Evde bakım yardımı, bakıma muhtaç engelli bireyin ailesinden ve alıştığı çevreden koparılmadan evinde bakılmasını desteklemek için ödenir. Dayanağı 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun ek 7. maddesi ve Evde Bakım Yardımı Yönetmeliğidir. Bakanlığın evde bakım sayfasına göre iki şart vardır:

1. Gelir şartı: Hanede kişi başına düşen ortalama aylık gelir, net asgari ücretin 2/3'ünden az olmalıdır. 2022 aylıklarındaki 1/3 sınırından daha geniştir.
2. Rapor şartı: 18 yaş ve üstü için engelli sağlık kurulu raporunda "ağır engelli" veya "tam bağımlı" ibaresi; 18 yaş altı için "ağır engelli", "çok ileri düzeyde özel gereksinimi vardır", "belirgin özel gereksinimi vardır" ya da "özel koşul gereksinimi var" ibarelerinden biri bulunmalıdır.

Bu şartları taşıyanlar için bakım hizmetleri değerlendirme heyeti, kişinin başkasının yardımı olmadan hayatını sürdüremeyecek düzeyde bakıma ihtiyacı olup olmadığını değerlendirir. Başvuru, engellinin ikamet ettiği yerdeki Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne ya da varsa Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğüne yapılır. Bakanlığın yönetmelik duyurusuna göre evde bakım yardımı ödemeleri devredilemez, temlik ve haciz edilemez.

Tutar: Bakanlığın 6 Temmuz 2026 duyurusuna göre evde bakım yardımı Temmuz–Aralık 2026 dönemi için 13.878 TL'den 15.755 TL'ye çıktı. Bakanlığın 16 Temmuz 2026 tarihli ödeme haberinde ise tutar 15.775 TL olarak geçiyor. İki resmî duyuru arasındaki bu farkı giderene kadar kesin tutarı il müdürlüğünden ya da e-Devlet'ten teyit etmenizi öneririz. Program ayrıntıları evde bakım yardımı sayfamızda.

Aylık ne zaman durur, ne zaman kesilir?

Bakanlığın açıklamalarına göre bazı durumlar aylığı yalnızca geçici olarak durdurur: adres değişikliği ve süreli raporun bitmesi. Bu hallerde bir yıl içinde yeni adresteki SYD Vakfına başvurur ya da yeni raporu teslim ederseniz ve Mütevelli Heyeti şartları taşıdığınızı tespit ederse, alamadığınız aylıklar da ödenir. Bir yıl içinde başvurmazsanız aylık kesilir.

Aylığı kesen başlıca durumlar ise şunlardır:

• Ölüm (varisler, hak edilmiş ama ödenmemiş aylık için veraset belgesiyle Vakfa başvurabilir),
• Yazılı feragat,
• Merkezi ve sosyal inceleme sonucunda artık muhtaç olunmadığının tespiti,
• Engel oranının %40'ın altına düşmesi. 20 Şubat 2020 sonrası e-rapor sisteminden güncellenen verilerle bu kesinti, rapor tarihini izleyen dönem başından itibaren otomatik yapılır.

Oran düştüğü hâlde ödenmeye devam eden aylıklar yersiz ödeme sayılır ve yasal faiziyle geri istenir. Kanunun 5. maddesi, aylık için düzenlenen belgelerin gerçeğe aykırı çıkması hâlinde ödenen aylıkların kanuni faiziyle geri alınacağını ve belgeyi düzenleyip kullananlar hakkında ceza kovuşturması yapılacağını da hükme bağlar.

Diğer sosyal destekler için yaşlılar ve bakım verenler, engelliler ve aileler ve çocuklar sayfalarına bakabilirsiniz; ekonomik yoksunluk nedeniyle çocuklara verilen desteği Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) sayfasında anlattık.